فيروزه نيشابور

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

فيروزه نيشابور,فیروزه,نیشابور,بازشناسی سنگ آرزوها,بازشناسی سنگ فیروزه,

فيروزه نيشابور

نيشابور، شهر فيروزه‌ای ایران‌ زمین

سنگي است برآمده از نشابور كه از آن آرزوها طلب كنند، بسياري نيشابور را با فيروزه‌اش مي‌شناسند و به همين خاطر نيشابور را «شهر فيروزه» ناميده‌اند … تصوير آرامگاه رازآلود خيام در زير آسمان فيروزه‌گون نيشابور، خاطره‌اي شورانگيز و الهام‌بخش است كه همواره ديدگان مشتاقان فرهنگ و تمدن ايراني را به شهر فيروزه‌اي ايران‌زمين فرا مي‌خواند و سنگ گرانبهاي فيروزه يكي از رهاوردهاي اين ديار فيروزه‌اي است. در اين نوشتار، به كان‌شناسي، نام‌شناسي، منشاء، ويژگي‌ها و خواص، و معرفي مراكز خريد و تراش فيروزه‌ي نيشابور پرداخته‌ايم.

رنگ استثنايي، تفکر مثبت و انرژي موجود در فيروزه نيشابور است

که به آن شهرت جهاني بخشيده است.

قديمي‌ترين تراش از فيروزه نيشابور مجسمه‌اي به شكل يك «گوساله» است

كه حدود ۷ هزار سال قدمت داشته و هم‌اكنون در «موزه ايران باستان» نگهداري مي‌شود.

فيروزه نيشابور در دنيا آن‌چنان شناخته شده است كه براي سنجش كيفيت ساير فيروزه‌ها،

اين سنگ قيمتي، به‌ عنوان مقياس و محك به كار گرفته مي‌شود.

سنگ آرزو در زير آسمان فيروزه‌اي نيشابور

– سنگ فيروزه:

فيروزه (Turquoise)، يك سنگ نيمه قيمتي، متخلخل و نيمه شفاف (اين كاني هيدروفسفات مس و آلومينيوم است) مي‌باشد كه معمولا به صورت يك سنگ صيقلي بريده مي‌شود. اعتقاد بر اين است كه فيروزه براي اولين بار در تركيه يافت شده است، بنابراين نامش (به علت تركي (Turquie) كلمه فرانسوي تركيه مي‌باشد). معادن فيروزه قديمي ارآليمراساي (Alimersai) در ايران و سينايا پينيسولا (Sinai peninsula) مصر، واقع شده‌اند. فيروزه در مناطق بياباني جهان يافت مي‌شود. كوچكترين فيروزه، فيروزه پارسي (ايراني) مي‌باشد. اين فيروزه آبي تخم مرغ سينه سرخي و بدون زمينه مي‌باشد، رگه‌هاي سنگ فيروزه آمريكاي شمالي سبزتر و داراي رگه‌هاي زمينه‌اي مي‌باشد. در طول سال‌ها چربي بدن شما توسط سنگ جذب مي‌شود و رنگ آن را به آهستگي تغيير خواهد داد. فيروزه داراي سختي ۶ و وزن مخصوص ۶۰/۲ تا ۸۵/۲ مي‌باشد. فيروزه، سنگ جواهر بين‌المللي ايران است.

– نيشابور و معدن فيروزه:

زيباترين و بي‌همتابرين فيروزه جهان از معدن فيروزه نيشابور بدست مي‌آيد فيروزه نيشابور بدليل كيفيت عالي آن به خصوص انواع عجمي و شجري ممتاز و از معروفيت خاصي برخوردار است وجود نمونه‌هاي زيبايي از اين سنگ در موزه‌هاي مطرح دنيا چون موزه زمين‌شناسي لندن و امريكا و موزه علوم زمين تهران خود گواه در ارزش اين سنگ قيمتي است. معدن فيروزه نيشابور در ۵۵ كيلومتري شمال غرب نيشابور قرار داشته و داراي ذخيره‌اي بيش از ۹ هزار تن و ظرفيت توليد سالانه ۱۹ تن مي‌باشد از هر تن سنگ فيروزه به طور متوسط ۸ تا ۱۰ كيلوگرم فيروزه بدست مي‌آيد كه عمدتاً به منظور تزئينات و سنگ قيمتي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

– سنگ فيروزه، نام‌شناسي، منشاء و ويژگي‌ها:

فيروزه، جواهري آبی رنگ است که در سال‌های دور، روی تاج فرعون‌ها، پادشاهان و امپراتو هاي باستان نصب می‌شده و احتمالاً يكي از قديمی‌ترين سنگ‌های شناخته شده است. رنگ آبی فيروزه، آن را از ساير سنگ‌ها متمايز نموده و به آن ارزش بخشيده و منجر شده تا به عنوان يک جواهر استفاده شود.

فيروزه، از حدود ۲۰۰ سال قبل از ميلاد، توسط آمريكايي‌هاي بومی جنوب غربی ايالات متحده و توسط تعداد زيادی از قبايل هندی در مکزيک، بطور وسيعی استفاده می‌شده است. جواهرفروشی آمريكايي بومی و يا جواهرفروشی سبك هندی با فيروزه نصب شده روی نقره يا با نقره نسبتاً جديد می‌باشد. تعدادی معتقدند که اين سبك جواهرفروشی، قبل از حدود سال ۱۸۸۵ ناشناخته بوده است.

اخيراً فيروزه بطور وسيعی در بين مردم در تمام شغل‌ها و از طرف تعداد زيادی از گروه‌های نژادی مختلف پذيرفته شده است. اسم فيروزه (Turquoise)  ممكن است از لغت تركيه در زبان فرانسه (Turquie)، به معني کشور تركيه(Turkey) گرفته شده باشد، زيرا قديمی‌ها اعتقاد داشتند که اين ماده معدنی متعلق به آن کشور بود. از ديدگاه ديگر احتمال مي‌رود منشاء آن از کوه آلمرسای در ايران يا شبه جزيره سينا در مصر -دو تا از قديمی‌ترين نواحی معدن فيروزه شناخته شده در جهان- باشد. کان ديگر می‌تواند اسمی متعلق به توصيف فرانسه از (Pierre turquin) يعنی سنگ آبی تيره باشد.

چندين احتمال در مورد بوجود آمدن فيروزه وجود دارد که ما به چند مورد از آن‌ها اشاره مي‌کنيم:

– به طور شيميايي، يعني هيدرات فسفات، مس و آلمينيوم.

– توسط برخود شهاب سنگ به زمين.

– در آب‌هاي زيرزمينی از ميان سنگ آلمينيوم در حضور مس شكل گرفته است.

فيروزه، در بيشتر اوقات در رسوبات مس در محيط‌هاي باير و نسبتا کم آب يافت شده است، به همين دليل اغلب رسوبات مس را به عنوان ماده معدنی فرعی می‌شناسند.

برای هزاران سال، مرغوب‌ترين فيروزه آبی سير، در ايران كشف شده است و هميشه فيروزه ايرانی، با عنوان «دارای مرغوب‌ترين كيفيت فيروزه» همراه بوده است. اين ديدگاه تا اواخر قرن ۱۸ و اوايل قرن ۱۹زماني‌كه معدنچيان معادن فيروزه‌ای با كيفيت بالا در غرب و جنوب غربی ايالات متحده كشف كردند ادامه داشت. امروزه بيشترين مقدار فيروزه از معادن ايالات متحده استخراج می‌ود اما لازم به ذكر است هر چند توليد ايالات متحده نسبت به ايران بيشتر باشد باز هم بالاترين كيفيت فيروزه در جهان متعلق به ايران است.

فيروزه از نظر رنگ، نقش و كيفيت انواع متنوعی دارد که مرغوب‌ترين و معروف‌ترين آنها عبارتند از فيروزه عجمی و  فيروزه شجري، که هر دو نوع آن در ايران موجود است.

برخی از دلايل علاقه‌ي اقشار مختلف به فيروزه را مي‌توان به شرح زير برشمرد:

– كمياب بودن: معدن سنگ فيروزه تنها منحصر به چند کشور جهان می‌باشد که بزرگ‌ترين و مرغوب‌ترين آن در ايران قرار دارد.

– دشواري استخراج: از آنجايي كه فيروزه بصورت رگه‌هايي در سنگ قرار دارد الزاماً برای استخراج آن از معدن، بايد از روش سنتی و دستي (نيروی انسانی) بهره گرفت تا به رگه هاي فيروزه صدمه‌ای وارد نگردد و نيز بهترين بهره‌وری از رگه‌ها صورت پذيرد كه اين امر نياز به وقت، دقت، حوصله و تخصص دارد که موجب سختی استخراج اين سنگ گرانبها می‌گردد.

– هزينه بالاي استخراج: برای استخراج سنگ فيروزه از معدن، علاوه بر ماشين آلات و ابزار مخصوص معدن، که خود به تنهايي سرمايه كلاني می‌طلبد به تعداد زيادی متخصص و خبره اين كار (متخصص فيروزه) نيز نياز است که اين مهم موجب دوچندان شدن هزينه استخراج سنگ فيروزه می‌گردد.

تعدد مراحل توليد: از مرحله استخراج سنگ فيروزه در معدن تا رسيدن آن به دست خريدار مراحل متعددی طی می‌گردد.

نكته: در اثبات صحت چهار مورد فوق‌الذكر، همين بس که در معدن سنگ فيروزه نيشابور ايران از هر ۱۵۰۰ كيلوگرم سنگ خام فقط ۳ كيلوگرم سنگ خام فقطی گردد که اين خود گواه بر کمياب بودن و با ارزش بودن اين گوهر الهي است.

– دارا بودن نقوش و رگه‌هاي زيبا: سنگ فيروزه، بهترين و منحصر به فردترين سنگ قيمتی است که در آن می‌توان رگه‌هاي زيبايی از اشكال، اشياء، گياهان، درختان و … را يافت که اين خصيصه‌ي فيروزه، موجب دوچندان شدن زيبايی و ارزش آن شده است.

– خواص دارويي: از آنجايي كه فيروزه از تركيب چند عنصر تحت شرايط خاص محيطی پديد آمده سولفات قليايی آلمينيوم به فرمول تركيبی ۴H2o + Ca Al6 (Po4)4(oH8))) دارای خواص شيميايي خاصی می‌باشد.

– سنگ آرزو: قدما و پيشينيان و بزرگان بر اين عقيده بودند و هستند كه فيروزه، سنگ آرزوست بدين معني كه با نگاه كردن و لمس كردن فيروزه و نيت كردن و (آرزو كردن) می‌توان به آرزوی خود دست يافت.

– ارزش اقتصادی: به دليل ارايه‌ي تمام موارد فوق الذكر (كميابي، زيبايی، رگه ها و …) اين سنگ تزئيني علاوه بر دارا بودن ارزش هنری و معنوي، دارای ارزش بالای مادی نيز هست بطوري كه فيروزه‌هايی در جهان يافت می‌شوند كه به علت منحصر به فرد بودن آنها (مثل بزرگی، رنگ، كيفيت فوق‌العاده و يا نقش زيبای آن) قابل قيمت‌گذاری نيستند و يا اگر قابل قيمت‌گذاری باشند توسط كارشناسان حرفه‌ای بين‌المللي، اين مهم صورت مي‌پذيرد.

نكته مهم: در دهه‌های اخير، عده‌ای از سنگ‌های قيمتی از جمله فيروزه را به صورت بدل از مواد مصنوعی پليمـــــری )پلاستيكی( تهيه و به بازار عرضه كرده‌اند كه نه تنها دارای بار هنری، معنوي و مادی نمی‌باشند بلكه موجب ايجاد حساسيت‌هايی در نواحي پوست و ريه می‌گردند.

 

– نام‌هاي فيروزه‌اي و مراكز خريد و تراش فيروزه در نيشابور:

شهرستان نيشابور در كنار ميزباني مرغوب‌ترين و زيباترين منابع فيروزه‌ي جهان، زيرساخت‌هاي صنعت فيروزه -از مراحل اكتشاف و استخراج گرفته تا توليد و تراش و تبديل اين سنگ گران‌بها به زيورآلات و ساير فراورده‌هاي وابسته- را در خود جاي داده است و حتي حضور فيروزه در مناسبات روزمره و اماكن عمومي نيشابوريان چشمگير است چنان‌كه:

– شهر بزغان با عنوان «شهر فيروزه» در شمال غرب شهر نيشابور، نامگذاري شده است.

– بزرگ‌ترين سينماي شهرستان -واقع در كناره‌ي شمال غربي فلكه حافظ-، «سينما شهر فيروزه» نام دارد.

– يكي از سالن‌هاي بزرگ پذيرايي شهر –واقع در خيابان ايستگاه يا راه‌آهن- به نام «تالار فيروزه» نام گرفته است.

– و بر سردر واحدهاي تجاري و كسب و كارهاي شهر، هم نام «فيروزه» را بسيار مي‌توان ديد.

– در بسياري از متون ادبي و دفترهاي شعر، نيشابور و آسمانش را فيروزه‌اي دانسته‌اند و بسياري از اديبان و مردم نيشابور بدين معني باور دارند.

– رنگ فيروزه‌اي، رنگ نمادين نيشابور است و گرايش زيادي به استفاده از اين رنگ در رنگ‌آميزي اماكن عمومي شهر وجود دارد.

مراكز عمده‌ي خدمات فروش فيروزه و فيروزه‌تراشي نيشابور را به شرح زير مي‌توان نام برد:

– بازار صنايع دستي نيشابور (در ضلع بيروني باغ آرامگاه خيام و امامزاده محروق)

– بازار جواهرفروشان و فيروزه‌ي نيشابور (در خيابان امام خميني، روبه روي بازار تاريخي سرپوش نيشابور)

– مجموعه‌ي تاريخي و فرهنگي رباط شاه عباسي نيشابور (در ضلع جنوب غربي فلكه خيام)

در اين مراكز، سنگ فيروزه را مي‌توان در قالب‌هاي مختلف از سنگ خام فيروزه گرفته تا نگين انگشتري، تزئينات گردن آويز، گوشواره، مچ‌بند، تابلوهاي هنري فيروزه‌نوشت و ساير قالب‌ها، شكل‌ها و تراش‌هاي موردنظر، تهيه و خريداري نمود و يا سفارش داد.

آسمان زندگيتان، پُر از آرزوهاي برآورده شده‌ي فيروزه‌اي باد.

فیروزه نیشابور

منبع: ایر شهر

جدید ترین مطالب گردشگری نیشابور را درسایت نیشابوریا دنبال کنید.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *