عطار ؛ فشرده عرفان ايراني – اسلامی

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

فشرده عرفان ايراني,عرفان اسلامی,نیشابور,عطار نیشابوری,

عطار ؛ فشرده عرفان ايراني – اسلامي

۲۵ فروردين‌ماه روز بزرگداشت عطار نيشابوري شاعر و عارف معروف قرن هفنم هجري نام گرفته است. با توجه به اهميت انديشه هاي عرفاني عطار در شکل‌دهي به عرفان اسلامي و مقام والايي که وي در غزل و شعر پارسي دارد و همچنين گمنامي نسبي او در مقايسه با قله هاي ديگر شعر ايراني و عرفان اسلامي نکاتي در باب اين چهره ماندگار، اعجاب‌برانگيز و تأثيرگذار در تاريخ تفکر ايراني – اسلامي اشاره مي‌شوند.

.

نيوتن بود که مي‌گفت بر شاخ غولان انديشه ايستاده است و اگر اين غولان نبودند وي مجالي براي رسيدن به دستاوردهاي علمي خويش نداشت. به نظر ما اين نکته در باب بزرگان انديشه ايراني – اسلامي چون: مولوي، سعدي، حافظ، ملاصدرا و خواجه نصيرالدين توسي هم صدق مي کند. افرادي چون: فارابي، غزالي، رودکي، فردوسي و ابن سينا بودند که باعث شدند چنين بزرگاني در تمدن ما برويند و معارفي را از انديشه هاي خود متأثر کنند.

.

به صورت خاص در حوزه عرفان ايراني – اسلامي اگر افرادي چون سنايي و بخصوص عطار نبودند امکان آنکه بزرگي چون مولوي فرصت بروز و نمود پيدا کند اندک بود. ما بسي از مولوي ياد مي‌کنيم، اشعار او را مي‌خوانيم و شاهديم که انديشه و اشعار وي حتي در مغرب زمين مورد توجه قرار گرفته‌اند اما هم براي فهم انديشه‌هاي ژرف و غني مولوي و هم براي پي بردن به سير تکامل اين انديشه‌ها، احاطه به افکار افرادي چون: عطار ضروي است. چرا که رگه‌هاي بسياري از اين افکار در انديشه‌ها و اشعار فردي مانند عطار موجودند.

.

اگر معارف فرهنگ ايراني – اسلامي سه ضلع داشته باشند يکي فقه، ديگري فلسفه و در آخر عرفان است. طرفه و عجب آنکه اين سه ضلع در طول تاريخ علاوه بر نسبتهايي که با يکديگر برقرار مي کردند در پاره‌اي مواقع تعارض هم داشتند. چه عارفان و چه فلاسفه اختلاف نظرهايي را با فقها داشته اند و چه خود عارفان و فلاسفه هميشه رويکرد و منظر واحدي را اتخاذ نمي کرده‌اند و يکديگر را بر نمي‌تافتند. در اين ميان اگر حتي افرادي چون مولوي با وجود مخالفتهايي که با فلسفه داشته اند خود فلسفه‌ورزي نموده اند عطار نماد و نمود کاملي از جريان عرفاني در تمدن و فرهنگ ايراني – اسلامي است.

.

شناخت يکي از سه ضلع فرهنگ ايراني يعني عرفان بدون تضلع و تسلط به انديشه هاي عطار ممکن نيست. از سوي ديگر او چهره‌اي است که عرفان چنده سده اول جهان اسلام و جهان ايراني را از عرفان چند سده متأخر آن جدا مي‌کند و از اين لحاظ پل ميان اين دو قسم عرفان به حساب مي آيد. اين نکته نيز اهميت وي را در عنوان چهره برجسته عرفان اسلامي بيش از پيش نشان مي‌دهد.

.

زبان پارسي اگر زبان دوم علمي جهان اسلام است زبان اول عرفان اسلامي است. اين نکته‌اي است که حتي مورد تأييد عرب‌زبانان نيز واقع شده است. ارتباط ميان اين دو چنان نزديک است که پاره‌اي از زبان‌شناسان را بدان سمت سوق داده است که تصريح کنند زبان پارسي در اساس خود مستعد ترويج شعر و بخصوص شعر عرفاني است. در اين ميان نقش عطار نه تنها به عنوان ترويج دهنده عرفان اسلامي و آشنايي دادن مخاطبان با قله هاي اين جريان چون: حلاج، ابراهيم ادهم و ابوسعيد ابوالخير برجسته است که در ترويج دهنده زبان غني و ژرف پارسي نيز نقشي مهم بازي مي‌کند.

.

پاره‌اي از زبان‌شناسان به‌درستي تصريح کرده‌اند که راهي براي غني کردن زبان جز وجود نخبگاني که در عرصه‌هاي گوناگون به تفکر و تأمل مي‌پردازند وجود ندارد و به جهت نسبت نزديک فکر و زبان هر تحولي در عرصه فکر تأثير خود را به‌وفور بر زبان مي گذارد. نقش عطار در پيشبرد تفکر عرفاني از اين جنبه نيز قابل توجيه است . او نه تنها تفکري را به يکي از مراحل مهم خود رسانده که امکانات زباني جديدي نيز براي انتقال مفاهيم عرفاني ارائه کرده است.

.

عطار ؛ فشرده عرفان ايراني – اسلامي

منبع : روزنه

جدید ترین مطالب گردشگری نیشابور را درسایت نیشابوریا دنبال کنید.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *