عبدل‌آباد؛ قلعه‌ای در آنسوی دهه‌های گذشته

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

عبدل‌آباد؛ قلعه‌ای در آنسوی دهه‌های گذشته,عبدل‌آباد,روستای عبدل‌آباد,روستای عبدل‌آباد نیشابور,نیشابور,قلعه روستای عبدا آباد,

عبدل‌آباد؛ قلعه‌ای در آنسوی دهه‌های گذشته

عبدل‌آباد (عبدالله‌آباد)، یکی از روستاهای قدیمی دهستان ریوند بخش مرکزی شهرستان نیشابور بوده و در موقعیت جغرافیایی ۳۶ درجه و ۱۲ دقیقه شمالی و ۵۸ درجه و ۷ دقیقه شرقی قرار گرفته است. عبدل‌آباد، در جبهه شمالی با آبادی‌های اله‌جگرد و گزری (گزاری)، در جبهه جنوبی با صمعه (صومعه) و محمدآباد و در جبهه شرقی با شفیع‌آباد همسایه است. نزدیکترین راه دسترسی به عبدال‌آباد، راه خروجی به روستای شفیع‌آباد در مسیر جاده نیشابور به کاشمر می‌باشد. راه دسترسی به این نقطه، خاکی-شنی و اتوموبیل‌رو است. نزدیکترین نقطه قابل توجه به این روستا، یک کارگاه تولید آجر و کوره آجرپزی است که در حاشیه شمالی غربی عبدل‌آباد واقع شده.

عبدل آباد ریوند نیشابور

در «فرهنگ جغرافیائی ایران» چاپ ۱۳۲۹ هـ.ش، درباره عبدل‌آباد آمده است: «عبداله‌آباد: ده از دهستان ریوند بخش حومه شهرستان نیشابور؛ ۱۲ کیلومتری جنوب نیشابور؛ دامنه؛ معتدل؛ سکنه ۱۴؛ (مذهب) شیعه؛ (زبان) فارسی؛ (دارای) قنات؛ (محصولات) غلات؛ شغل زراع؛ را مالرو». در کتاب «نیشابور؛ شهر فیروزه»، در اطلاعات آماری که از جمعیت دهستان ریوند و بر اساس آمار سال ۱۳۶۰ جهاد سازندگی ارائه داده، نام این روستا نیامده است. البته نگارنده کتاب در ادامه توضیح داده که «باید توجه داشت روستاهای خالی از سکنه، در اینجا قید نشده است».

.

بررسی‌های میدانی نیز موید همین موضوع می‌باشد. بر اساس گفته‌های مردم بومی منطقه؛ ساکنان پایدار و ثابت عبدل‌آباد بیش از سه دهه است که از این آبادی، مهاجرت نموده‌اند. اما چند سال بعد، فردی معروفی به «حاجی ماخان»، کارگاه و کوره تولید آجر را در جنب این روستا راه‌اندازی می‌نماید و خانه‌های روستا، محل اقامت کارگران این کارگاه می‌شود. این کارگاه در نزد اهالی منطقه به نام «کوره ماخان» شناخته می‌شود. در حال حاضر نیز، این کارگاه پابرجاست.

.

پلان اصلی عبدل‌آباد در برگیرنده یک قلعه مستطیل‌شکل است که به صورت مایل از جنوب شرقی به شمال غربی، گسترش یافته. این قلعه، دارای بافت و ساختاری منظم و دارای دو مجموعه مسکونی کلی به هم پیوسته، متشکل از دو محوطه بزرگ و اتاق‌های پیرامونی است. البته در ضلع جنوب غربی قلعه اصلی، یک خانه روستایی با چند اتاق نیز دیده می‌شود که به وسیله یک راه یا کوچه از بدنه قلعه اصلی، جدا شده است. مصالح موردستفاده در این قلعه، خشت و گل می‌باشد. نمای کلی عبدل‌آباد در امروز، قلعه‌ای است با سقف‌های فروریخته و دیوارهایی که اثر فرسایشی عوامل طبیعی و انسانی، از ارتفاع آنها کاسته و یا اینکه بخصوص در ضلع غربی محوطه جنوبی به طور کامل، ویران گردیده‌اند. در جنوبی‌ترین نقطه قلعه اصلی، اتاق زیرین یک برج دیده می‌شود که فضا و شکاف دایره‌ای‌شکل، که بدنه برج بر روی آن استقرار می‌یافته، قابل مشاهده می‌باشد.

.

چشم‌انداز کلی پیرامونی عبدل‌آباد، کشتزارهای گندم و زمین‌های کشاورزی است که در منطقه کهن ریوند دشت زرخیز نیشابور، گسترده شده‌اند. نزدیکترین آبادی مسکون به آن، شفیع‌آباد با فاصله‌ای کمتر از ۲ کیلومتر می‌باشد. ویرانه‌های عبدل‌آباد امروز، شاید آخرین رونق‌ جوش و خروش زندگی اجتماعی روستایی کشاورزی‌پیشه را در ۳۵ یا ۴۰ سال پیش، پشت سرگذرانده و حیات‌های بزرگ دوگانه آن، سال‌هاست که جنبش و بازی و نغمه‌های شادیانه کودکان و تکاپوی دیّاران روستایی را در کارزار مهرانگیز زندگی، به خود ندیده است.

.

اما باید گفت که قلعه عبدل‌آباد امروز، فقط چکامه غم‌انگیز ویرانی تدریجی و تنهایی پایدار نیست بلکه سرایی است قدیمی که زیبایی‌های خاص خود را دارد و اشاره و تصویری از فضا و روش زندگی روستایی را در دهه‌های گذشته، در پیش روی ما قرار می‌دهد. امیدواریم تقدیر، دست مهربانی در دست قلعه قدیمی عبدل‌آباد دهد و دوباره، شور زندگی اجتماعی روستایی به آن روی‌آورده و عکس‌هایی که در زیر می‌آید، آخرین تصاویر، از این قلعه قدیمی و در حین حال، خوش‌فرم و دارای بافت منظم، نباشد.

.

– منابع:

— پاپلی یزدی، محمدحسین، «فرهنگ آبادیها و مکانهای مذهبی کشور»، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۳۸۸، ص۳۳۹.

— «ریوندنامه: شناختنامه ریوند باستانی و دهستان ریوند»، بررسی‌های میدانی نگارنده، خردادماه ۱۳۹۳.

— «فرهنگ جغرافیائی ایران»، انتشارات دایره جغرافیائی ستاد ارتش، ۱۳۲۹، جلد نهم، ص ۲۶۴.

— گرایلی، فریدون، «نیشابور، شهر فیروزه»، چاپ چهارم، ۱۳۷۵، ص ۶۹۶.

.

عبدل‌آباد؛ قلعه‌ای در آنسوی دهه‌های گذشته

منبع: روزنه

جدید ترین مطالب گردشگری نیشابور را درسایت نیشابوریا دنبال کنید.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *