حدیث سلسلة‌الذهب، چه حدیثی است و از چه طریقی، صادر شده است؟

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

حدیث سلسلة‌الذهب,امام رضا,نیشابور,شهر قلمدان های مرصع,

حدیث سلسلة‌الذهب، چه حدیثی است و از چه طریقی، صادر شده است؟

«حدیث سلسلة‌الذهب»، حدیثی است که از حضرت امام رضا علیه‌السلام و در زمان حضور ایشان در نیشابور، نقل شده است. اين حديث، در منابع كهنى همچون «تاريخ نيشابور» و «توحيد» صدوق، «عيون اخبارالرضا»، «امالى» شيخ مفيد، «ربيع‌الابرار» زمخشرى، «التدوين» رافعى، «فصول‌المهمه» ابن صباغ مالكى، «كشف‌الغمه» اربلى و در منابع جديدتر مانند «كنزالعمال» متقى هندى، «بحارالانوار» مجلسى آمده است. نوشتار زیر به بازبینی روایت‌های سلسلة‌الذهب در منابع گوناگون و طریق صادر شدن این حدیث می‌پردازد.

.

حدیث سلسلة‌الذهب، چه حدیثی است و از چه طریقی، صادر شده است؟

.

حديث سلسلة الذهب، حديثى است كه از حضرت رضا (ع) به هنگام ورود ايشان به نيشابور نقل شده و عده كثيرى آن را براى خود نوشته‌اند. اين حديث با اختلافات ناچيزى مربوط به شرايط و اوضاع و احوال املاء و استملاى آن، در منابع كهنى چون «تاريخ نيشابور» و «توحيد» صدوق، «عيون اخبارالرضا»، «امالى» شيخ مفيد، «ربيع‌الابرار» زمخشرى، «التدوين» رافعى، «فصول‌المهمه» ابن صباغ مالكى، «كشف‌الغمه» اربلى و منابع جديدتر چون «كنزالعمال» متقى هندى، «بحارالانوار» مجلسى نقل شده است.

.

در اينجا روايتى كه مرحوم حاج شيخ عباس قمى، از چند روايت «بحارالانوار»، پسنديده و در «سفينةالبحار» آورده است و برابر با نقل «كشف‌الغمه» اربلى در «بحارالانوار» است، از «بحار» و «سفينه» نقل و ترجمه می‌شود: سرور سعيد و امام‌الدنيا عمادالدين محمد بن ابى سعيد بن عبدالكريم هوزان در محرم سال ۵۹۶ ق نقل كرد كه صاحب كتاب تاريخ نيشابور در كتابش آورده كه هنگامى كه على بن موسى‌الرضا (ع) در سفرى كه در همان سفر به فيض شهادت نايل آمد، به نيشابور رسيد، در مهدى ]یک مهد[ بر روى يك استر سفيد رنگ مايل به خاكسترى نشسته بود و نشستنگاه او از نقره خالص بود.

.

در راه بازار، امامان حافظ احاديث نبوى -يعنى ابوزرعه و محمد بن اسلم طوسى، رحمهما الله- به حضور حضرت راه يافتند و گفتند: اى بزرگوار و بزرگ زاده، اى امام و فرزند ائمه، اى سلاله طاهره رضيه، اى خلاصه زاكيه نبويه، به حق پدران مطهر و نياكان گراميت، چهره مباركت را به ما بنما و براى ما از پدران و جدت حديثى به يادگار نقل كن. استر ايستاد، سايبان كنار رفت و چشمان مسلمانان به طلعت مبارك او روشن شد. گيسوان بافته و فروهشته او همانند گيسوان رسول‌الله (ص) بود، و مردم از هر طبقه اى حاضر و ايستاده بودند.

.

بعضى فرياد مى‌زدند، بعضى مى‌گريستند و جامه چاك مى‌كردند يا در خاك مى‌غلطيدند يا باربند استر او را مى‌بوسيدند و به سوى سايبان او گردن مى‌كشيدند، تا نيمروز شد و اشك‌ها چون جويباران روان بود. بانگ و هياهو آرام گرفت و بعضى از ائمه و قضاة حاضر در ميان جمعيت [به ديگران] بانگ زدند: اى مردم! گوش فرا دهيد و عترت رسول‌الله (ص) را نيازاريد و خاموش باشيد. آن گاه حضرت -صلوات‌الله عليه-، اين حديث را املا كرد و عده دوات‌ها بالغ بر بيست و چهار هزار بود، به علاوه تعداد بسيارى قلمدان، نويسندگان اصلى حديث ابوزرعه رازى و محمد بن اسلم طوسى -رحمهما الله- بودند.

.

حضرت (ع) فرمود: پدرم موسى بن جعفر الكاظم گفت: كه پدرم جعفر بن محمد الصادق گفت: كه پدرم محمد بن على الباقر گفت: كه پدرم على بن حسين گفت: كه پدرم حسين بن على شهيد ارض كربلا گفت: كه پدرم اميرالمؤمنين على بن ابى طالب شهيد ارض كوفه گفت: كه برادر و پسر عمم محمد رسول الله (ص) فرمود: كه جبرئيل مرا گفت: كه از حضرت رب العزه -سبحانه و تعالى- شنيدم كه فرمود: كلمة لا اله الا الله حصنى فمن قالها دخل حصنى و من دخل حصنى امن من عذابى (بحارالانوار، ۴۹/۱۲۶) .

.

عبارت حديث، در بعضى منابع تفاوت‌هایى دارد از جمله در «توحيد» صدوق چنين است: فمن دخله امن من عذابى. شيخ صدوق در «توحيد»، اين حديث را با سلسله راويان متفاوت هم نقل كرده است. در يكى از روايت‌هاى او آمده است كه چون موكب امام به حركت در آمد حضرت ندا در داد. «بشروطها و انا من شروطها» و شيخ در توضيح آن نوشته است: «از شروط آن اقرار به حضرت رضا (ع) است به اين كه امامى از جانب خداوند عزوجل بر بندگان او است و اطاعت از او بر بندگان واجب است» (توحيد، صدوق، ۲۵) .

.

علامه مجلسى پس از نقل حديث نوشته است كه استاد ابوالقاسم قشيرى گفته است كه چون اين حديث با اين سند به اطلاع يكى از پادشاهان سامانى رسيد آن را به زر نوشت و وصيت كرد كه آن را همراه او دفن كنند. چون در گذشت به خواب كسى آمد و از او پرسيدند خداوند با تو چه كرد؟ گفت: خداوند به خاطر اقرار و تلفظم به لا اله الا الله و تصديق مخلصانه‌ام به نبوت محمد رسول الله (ص) و اين كه اين حديث را به قصد احترام و بزرگداشت آن به زر نوشته بودم، مرا بخشيد (بحارالانوار، ۴۹/۱۲۷) . اين حديث «به جهت مسلسل بودن آن از ائمه اطهار (ع) تا حضرت رسول (ص) به سلسلة‌الذهب معروف شده است» (مقاله «امام رضا (ع)»، دايرة‌المعارف تشيع، ۲/۳۶۶).

.

مصادر جز آنچه در متن مقاله ياد شده است: «سفينة البحار»، ۱/۲۲۹؛ «صحيفة الامام‌الرضا»، تحقيق محمد مهدى نجف، ۳۹؛ اعيان‌الشيعة، ۲/ .۱۸. منبع: دايرة‌المعارف تشيع، ج ۶، ص ۱۷۵.

«مدینة‌الرضا: پایگاه بازشناسی یادمان‌ها و فرهنگ رضوی نیشابور»

.

حدیث سلسلة‌الذهب، چه حدیثی است و از چه طریقی، صادر شده است؟

منبع: روزنه

جدید ترین مطالب گردشگری نیشابور را درسایت نیشابوریا دنبال کنید

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *